وقتی والدین میبینند کلمات کودکشان نامفهوم و نوک زبانی است یا صدای تو دماغی دارد، نگران اعتمادبهنفس و ارتباط روزمره او میشوند. همین مسئله در مورد بزرگسالانی که چنین اختلالات گفتاری دارند نیز صدق می کند. اما چه کاری برای آنها می توان انجام داد؟
در بسیاری موارد بدون جراحی، این مشکلات با گفتاردرمانی قابل درمان هستند. برای آگاهی بیشتر در این مورد توصیه می کنیم این مقاله را درباره درمان لیسپ و تودماغی حرف زدن کودکان در اصفهان بخوانید. برای دسترسی سریع به تیترهای مقاله می توانید از فهرست زیر استفاده کنید.
این مقاله زیر نظر تیم گفتاردرمانی کلینیک کاردرمانی حافظ (تحت مدیریت احسان ذاکرین، ارگوتراپیست) نوشته شده و براساس تجربیات بالینی در درمان اختلالات گفتاری کودکان و بزرگسالان است.
لیسپ چیست و چگونه درمان می شود؟
به گفته متخصصان کلینیک کاردرمانی حافظ، نوک زبانی حرف زدن یا لیسپ (Lisp) یکی از اختلالات شایع تلفظ است که در آن صداهایی مثل «س»، «ز» و «ش»، بهدرستی تولید نمیشوند.
در نتیجه، گفتار در این عارضه حالت نامفهوم یا نوکزبانی پیدا میکند. معمولاً این مشکل بدون جرا حی و با تمرکز بر آموزش صحیح تولید صدا با گفتاردرمانی قابل اصلاح است.
۶ علت لیسپ در کودکان و بزرگسالان
علت لیسپ در کودکان و بزرگسالان بسته به سن فرد و شرایط رشدی یا ساختاری متفاوت است و همیشه به یک عامل خاص محدود نمیشود. مهمترین علل لیسپ عبارتاند از:
۱- الگوهای نادرست یادگیری گفتار در کودکان که صداها را بهدرستی یاد نگرفته یا از الگوی گفتاری اطرافیان تقلید کرده اند.
۲- ضعف هماهنگی عضلات زبان و دهان و کنترل ناکافی زبان و لبها که باعث خروج نادرست هوا هنگام تلفظ میشود.
۳- مشکلات ساختاری دهان و دندان مثل نامرتبی دندانها، فاصله زیاد دندانی یا ناهنجاری فک که روی تلفظ صداها تاثیر می گذارد.
۴- نفس کشیدن مداوم از دهان (بهویژه در کودکان)
۵- اختلالات شنوایی خفیف یا درماننشده به خصوص در کودکان که باعث نشنیدن دقیق صداها و یادگیری نادرست تلفظ آنها می شود.
۶- باقی ماندن لیسپ درماننشده از کودکی
متخصص گفتاردرمانی با توجه به علت اصلی لیسپ می تواند مسیر درمانی مناسبتری را انتخاب کند.
تودماغی حرف زدن چیست؟
تودماغی (Nasal Speech) یک اختلال در طنین گفتار است. یعنی وقتی حرف میزنیم، صدا بهجای خروج از دهان بیش از حد از مسیر بینی خارج می شود و صدا حالت تو دماغی پیدا می کند. این مشکل معمولاً بهدلیل اختلال در هماهنگی کام نرم و مسیرهای تنفسی ایجاد میشود.
خروج صدا از بینی در گروههای سنی مختلف و با شدتهای متفاوتی بروز می کند و باعث می شود صدا شفافیت و طنین طبیعی دهان را نداشته باشد.
علل تو دماغی حرف زدن در بزرگسالان و کودکان
مهمترین علل گفتار از بینی عبارتاند از:
- اختلال در عملکرد کام نرم (Velopharyngeal Dysfunction) مثل بسته نشدن کامل مسیر بین دهان و بینی
- بزرگی لوزهها یا آدنوئید (از اختلالات شایع گفتاری در کودکان)
- شکاف کام یا ناهنجاریهای مادرزادی دهان در کودکان
- انسداد یا گرفتگی مزمن بینی در اثر مشکلاتی مثل آلرژی، سینوزیت یا انحراف تیغه بینی
- عادات نادرست تنفسی و گفتاری که باعث شکل گیری الگوهای اشتباه گفتار کودک در سنین پایین می شود
- عوارض جراحیهای ناحیه حلق و بینی (بیشتر در بزرگسالان)
بیشتر بخوانید: درمان تکرار کلمات در کودکان
تفاوت لیسپ و تودماغی حرف زدن
در جدول زیر می توانید فرق طنین غیرطبیعی صدا از بینی را با الگوی نادرست تلفظ (Articulation Disorder) مقایسه کنید:
| ویژگی | گفتار نوک زبانی | گفتار تو دماغی |
| نوع اختلال | مشکل در تلفظ برخی صامتها مثل «س» و «ز» | مشکل در کیفیت صدا و طنین بیش از حد از بینی |
| صدای خروجی | نوکزبانی یا نامفهوم | خروج صدا از داخل بینی |
| تاثیر سنی | بیشتر در کودکان (گاهی در بزرگسالان ادامه دارد) | هم در کودکان و هم بزرگسالان |
| نگرانی رایج | در مورد وضوح گفتار | برای کیفیت صدا و فهم گفتار |
به طور کلی، هر دو عارضه از اختلالات گفتاری هستند، اما لیسپ بیشتر روی تلفظ حروف خاص تمرکز دارد (مشکل «چه میگویی» است). در حالیکه تودماغی صحبت کردن (Hypernasality) روی کیفیت و طنین صدا («چطور صدا درمیآید») متمرکز است.
زمان مراجعه برای نوک زبانی یا تو دماغی صحبت کردن
اگر کودک یا بزرگسال شما در تلفظ حروف یا کیفیت صدا مشکل دارد و این مسئله بر ارتباطات روزمره و فهم گفتار تأثیر گذاشته، بهتر است هر چه سریعتر به یک مراکز تخصصی گفتاردرمانی در اصفهان مراجعه کنید.
بیشتر بخوانید: مرکز تخصصی درمان تاخیر گفتاری کودکان در اصفهان
برای گفتاردرمانی تو دماغی یا لیسپ کودکان و بزرگسالان در اصفهان شما هم می توانید از تخصص گفتاردرمانگران کلینیک کاردرمانی و توانبخشی حافظ در این زمینه بهره مند شوید. جهت رزرو نوبت با شماره ۰۳۱۳۳۳۹۶۲۴۷ تماس بگیرید.
روشهای درمان لیسپ در اصفهان
در مراکز درمان لیسپ معتبر در سطح شهر اصفهان از روشهای زیر برای اصلاح تلفظ نادرست حروف استفاده می شود:
گفتاردرمانی لیسپ
در گفتاردرمانی تخصصی، تمرکز بر اصلاح جایگاه زبان و تولید صحیح صداها است. این روش شامل تمرینات دهانی و شنیداری بوده و برای اصلاح لیسپ کودکان و بزرگسالان مورد استفاده قرار می گیرد.
تمرینات تنفسی و عضلات دهان و لب
تقویت هماهنگی عضلات دهان و لب و تمرینات تنفسی به موارد زیر کمک می کند:
- کنترل بهتر هوا و صدا
- کاهش نوکزبانی صحبت کردن
- وضوح تلفظ
تمرینات شنیداری و تشخیص صدا
آموزش شنیدن دقیق تفاوت صداها توسط گفتاردرمانگر به مراجع کمک میکند تا الگوی نادرست تلفظ را اصلاح کند و گفتار طبیعیتر شود.
تمرینات توانبخشی گفتار در خانه
این تمرینهای ساده و هدفمند به والدین یا خود فرد توسط متخصص گفتاردرمانی یاد داده می شود تا با انجام آن در منزل مهارتهای گفتاری سریعتر تثبیت شود. این تمرینات بسته به سن شخص متفاوتند، مثلاً:
تمرینات برای کودکان: بیشتر بازیمحور و کوتاهمدت هستند تا تمرکز کودک حفظ شود و انگیزه آنها بالا بماند. والدین در تمرینات خانگی و تقویت شنیداری نقش مهمی ایفا می کنند.
تمرینات بزرگسالان: برای این گروه سنی، تمرینها جدیتر و تمرکز روی اصلاح الگوی گفتار تثبیتشده است. معمولاً جلسات طولانیتر و با تمرکز بیشتر روی تقویت عضلات دهان و کنترل تنفس هستند.
هر چند روشهای درمان نوک زبانی حرف زدن برای رده های سنی مختلف یکی هستند، اما نوع اجرا، طول جلسات و شدت تمرینها متناسب با سن و نیاز فرد تنظیم میشود.
آیا لیسپ خود به خود درمان می شود؟
مشکلات آواسازی (Speech sound disorder) خودبهخود درمان نمیشود و بدون مداخله درمانی، الگوی نادرست تلفظ تثبیت شده و مشکل در تولید صامتها (مثل س و ز) بر وضوح گفتار، اعتمادبهنفس و مهارتهای ارتباطی فرد تأثیر می گذارد.
مراجعه به مراکز گفتاردرمانی معتبر در اصفهان مثل کلینیک حافظ به بهبود تدریجی وضوح گفتار و اصلاح الگوی تلفظ کلمات کمک می کند.
درمان تودماغی حرف زدن در اصفهان
با مراجعه به یک کلینیک گفتاردرمانی خوب در اصفهان می توانید از برنامه درمانی فردمحور با روشهای زیر برای درمان تودماغی حرف زدن استفاده کنید:
گفتاردرمانی تودماغی
ارزیابی و بازآموزی گفتار شامل جلساتی است که در آن درمانگر، گفتار مسیر خروج صدا و هماهنگی کام نرم و لبها را بررسی میکند.
سپس تمرینهای هدفمند گفتاری برای بهبود وضوح و طبیعی شدن گفتار به شخص می دهد که شامل کنترل جریان هوا، تمرین تولید صدا از دهان به جای بینی، و اصلاح الگوی گفتار نادرست هستند.
تمرینات تقویتی عضلات دهان و کام نرم
این نوع مداخله تخصصی گفتاردرمانی با اهداف زیر انجام می شود:
- افزایش توانایی حرکت کام نرم و عضلات دهان
- فرد بتواند صداها را درست تولید کند
- جلوگیری از خروج بیش از حد هوا از بینی موقع حرف زدن
- افزایش هماهنگی عضلات
- گفتار شفافتر و طبیعیتر
این تمرینها معمولاً کوتاه و روزانه هستند و زیر نظر گفتاردرمانگر انجام می شوند.
تمرینات شنیداری و بازشناسی صدا
در تمرینات بازشناسی صدا، شخص می تواند تفاوت بین صداهای درست و بینیدار را بشنود و به مرور در تولید صداها اصلاحاتی ایجاد کند.
در تمرینهای شنیداری نیز مغز و گوش به صداهای صحیح حساس می شوند تا الگوی گفتار اصلاح شود.
مداخلات پزشکی تکمیلی (در صورت نیاز)
این نوع مداخلات زمانی لازم است که مشکلات ساختاری مثل انسداد مزمن بینی، بزرگی لوزهها یا ناهنجاریهای کام باعث صدای داخل دماغی شده باشند. بعد از رفع این مشکلات توسط متخصص گوش، حلق و بینی، تمرینات گفتاردرمانی مؤثرتر خواهند بود.
ویژگی های یک مرکز تخصصی گفتاردرمانی در اصفهان
چنین مراکزی دارای تیم چندرشتهای هستند تا جنبه های مختلف ضعف گفتار مثل مشکلات ارتباطی، شناختی، ذهنی و حرکتی برای سنین مختلف بررسی شود. همچنین ویژگی هایی مثل:
- تجربه بالینی
- دسترسی به ابزارهای توانبخشی استاندارد
- ارائه برنامه درمانی فردمحور
از دیگر معیارهای مهم در انتخاب مرکز مناسب محسوب می شود. مراجعه به مراکز گفتاردرمانی معتبر در اصفهان مثل کلینیک حافظ این امکان را فراهم میکند که از ویژگی های بالا و پیگیری درمان تحت نظر متخصص بهرهمند شوید.
بیشتر بخوانید: مرکز تخصصی درمان لکنت زبان کودکان در اصفهان
برای گفتاردرمانی تو دماغی یا لیسپ کودکان و بزرگسالان در اصفهان شما هم می توانید از تخصص گفتاردرمانگران کلینیک کاردرمانی و توانبخشی حافظ در این زمینه بهره مند شوید. جهت رزرو نوبت با شماره ۰۳۱۳۳۳۹۶۲۴۷ تماس بگیرید.
جمع بندی نهایی
اختلال تلفظ حروف خاص مثل «س» و «ز» باعث نوکزبانی یا نامفهوم شدن صدا (lisp) میشود. در حالی که تودماغی صحبت کردن شامل مشکل کیفیت صدا و طنین آن از بینی است.
در کلینیکهای گفتاردرمانی و توانبخشی معتبر در اصفهان برای درمان تودماغی حرف زدن و لیسپ بدون عمل، از تمرینات گفتاردرمانی تخصصی مثل تمرینهای تقویتی عضلات دهان و کام نرم یا تمرینات شنیداری استفاده می شود.
به کمک این روشها و با بررسی های پزشکی تکمیلی برای بررسی ناهنجاریهای ساختاری (در صورت نیاز) می توان مهارتهای گفتاری را در کودکان و بزرگسالان به شکل طبیعی تثبیت کرد.
سوالات رایج
رایجترین سوالاتی که مردم اصفهان در مورد اختلالات گفتاری از مراکز تخصصی گفتاردرمانی می پرسند، عبارتند از:
بهترین سن درمان لیسپ کودکان چه زمانی است؟
بهترین سن برای درمان لیسپ کودکان معمولاً قبل از ۷–۸ سالگی است که هنوز الگوی تلفظ تثبیت نشده است و گفتاردرمانی مؤثرتر باشد.
آیا لیسپ نشانه مشکل جدی است؟
اختلال در تلفظ صداها یک مشکل جدی سلامت جسمی نیست بلکه بیشتر بر وضوح گفتار و اعتمادبهنفس شخص تأثیر میگذارد.
درمان تودماغی حرف زدن چقدر طول میکشد؟
مدت درمان بسته به شدت اختلال و همکاری فرد متغیر است، اما معمولاً بیمار به چند هفته تا چند ماه تمرینات تخصصی نیاز دارد.
هزینه گفتاردرمانی لیسپ در اصفهان چقدر است؟
هزینه هر فرد بسته به تعداد جلسات، نوع تمرینات، شدت عارضه یا همراه بودن آن با مشکلات دیگر، مرکز درمانی و مهارت گفتاردرمانگر متفاوت است.
اگر شما هم سو الی در مورد درمان لیسپ یا حرف زدن تودماغی دارید در بخش نظرات این مقاله می توانید از کلینیک ما بپرسید.
منابع
محتوای مقاله بر اساس آخرین مقالات معتبر پزشکی در زمینه گفتاردرمانی تهیه شده است.
- Automatic identification of hypernasality in normal and cleft lip and palate speech
- Analysis of oral-nasal balance after intensive speech therapy combined with speech bulb in speakers with cleft palate and hypernasality
- Associations Between Hypernasality, Intelligibility, and Language and Reading Skills in 10-Year-Old Children With a Palatal Cleft
